Kluczowe zagadnienia zwi\u0105zane z poj\u0119ciem dynamiki i struktury grupy nie nastr\u0119czaj\u0105 problemu w ich zdefiniowaniu, gdy\u017c w literaturze przedmiotu u\u017cywane s\u0105 konsekwentnie w niezmiennych znaczeniach.<\/p>\n\n\n\n
Najcz\u0119\u015bciej dynamika grupy<\/strong> okre\u015bla obszar bada\u0144, kt\u00f3ry skupia si\u0119 na pog\u0142\u0119bianiu wiedzy o charakterze grup, rz\u0105dz\u0105cych nimi prawach oraz na zwi\u0105zkach z r\u00f3\u017cnymi aspektami spo\u0142ecznymi. Wa\u017cna jest tutaj struktura grupy, sp\u00f3jno\u015b\u0107, oraz procesy zachodz\u0105ce w grupie.<\/p>\n\n\n\n Struktura grupy<\/strong> \u2013 dotyczy organizacji i stabilno\u015bci, kt\u00f3re ustanawiaj\u0105 si\u0119 w grupie podczas jej funkcjonowania. Mo\u017cna tu m\u00f3wi\u0107 o dw\u00f3ch aspektach \u2013 fizycznym, czyli mi\u0119dzy innymi o rozmiarze grupy, o hierarchii, czy obecno\u015bci lider\u00f3w, a tak\u017ce psychologicznym, czyli o pozycji grupy, normach, rolach pe\u0142nionych w tej grupie. Badania Carrona, Brawley\u2019a oraz Widmeyera (1989) wykaza\u0142y, \u017ce je\u015bli chodzi o fizyczn\u0105 struktur\u0119 grupy, idealnym rozmiarem jest sk\u0142ad, ustalony przez protok\u00f3\u0142 meczowy (w pi\u0142ce siatkowej jest to czternastu zawodnik\u00f3w). Grupa uwa\u017cana jest za zbyt liczn\u0105, je\u017celi liczy 25% wi\u0119cej os\u00f3b ni\u017c zak\u0142adano i zbyt ma\u0142a je\u015bli jest o 25% za ma\u0142o os\u00f3b w zespole.<\/p>\n\n\n\n Natomiast poj\u0119cie sp\u00f3jno\u015bci grupy<\/strong> (Team Cohesion) na przestrzeni ostatniego p\u00f3\u0142wiecza ulega\u0142o sta\u0142ej modyfikacji, co \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce o jego znaczeniu dla rozwoju sport\u00f3w zespo\u0142owych. Dzisiaj najcz\u0119\u015bciej uwa\u017ca si\u0119, \u017ce okre\u015bla jak silne s\u0105 wi\u0119zi mi\u0119dzy cz\u0142onkami grupy, czyli w jakim stopniu poszczeg\u00f3lne osoby w zespole trzymaj\u0105 si\u0119 razem, jakie relacje panuj\u0105 mi\u0119dzy samymi zawodnikami, mi\u0119dzy zawodnikami a trenerami, a tak\u017ce pomi\u0119dzy cz\u0142onkami sztabu trenerskiego. Mo\u017ce by\u0107 definiowana jako dynamiczna w\u0142asno\u015b\u0107 odzwierciedlaj\u0105ca postrzeganie przez cz\u0142onk\u00f3w jedno\u015bci dru\u017cyny oraz osobistego zaanga\u017cowania w zadania i cele spo\u0142eczne w grupie. Jest to niezwykle wa\u017cna w\u0142asno\u015b\u0107, bowiem istnieje wiele dowod\u00f3w na zwi\u0105zki mi\u0119dzy sp\u00f3jno\u015bci\u0105 grupy, a jako\u015bci\u0105 gry i wynikami odnoszonymi przez dru\u017cyn\u0119, a tak\u017ce przez pojedynczych graczy.<\/p>\n\n\n\n Sp\u00f3jno\u015b\u0107 dru\u017cyny mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zdefiniowana jako zbiorowy op\u00f3r przeciwko zak\u0142\u00f3ceniom i negatywnym czynnikom, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 destrukcyjny wp\u0142yw na dru\u017cyn\u0119. Chodzi o to w jakim stopniu dru\u017cyna jest w stanie wytrzyma\u0107 zewn\u0119trzn\u0105 presj\u0119 i odpowiednio zareagowa\u0107 na niekorzystne wydarzenia.<\/p>\n\n\n\n Jeszcze w innych \u017ar\u00f3d\u0142ach sp\u00f3jno\u015b\u0107 okre\u015blana jest jako suma si\u0142, kt\u00f3re powoduj\u0105, \u017ce cz\u0142onkowie dru\u017cyny s\u0105 zaanga\u017cowani i nale\u017c\u0105 do zespo\u0142u. Tutaj tak\u017ce brane s\u0105 pod uwag\u0119 si\u0142y, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 zadania, kt\u00f3re s\u0105 stawiane przed grup\u0105, a tak\u017ce aspekty socjologiczne tego \u015brodowiska. Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o interakcjach o charakterze spo\u0142ecznym, czyli relacjach zachodz\u0105cych pomi\u0119dzy cz\u0142onkami grupy, a tak\u017ce o interakcjach w sensie zadaniowo\u015bci, czyli o tym w jaki spos\u00f3b cz\u0142onkowie grupy wsp\u00f3lnie pracuj\u0105 na osi\u0105gni\u0119cie okre\u015blonego celu.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug Townsenda zespo\u0142y o wysokiej interakcji do odniesienia sukces\u00f3w potrzebuj\u0105 wysokiej sp\u00f3jno\u015bci zada\u0144, podczas gdy dla zespo\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych interakcje spo\u0142eczne s\u0105 na poziomie niskim lub umiarkowanym, nie jest to a\u017c tak istotna w\u0142asno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Obecnie w sporcie najcz\u0119\u015bciej wykorzystywana jest definicja, kt\u00f3ra m\u00f3wi o tym, \u017ce sp\u00f3jno\u015b\u0107 to dynamiczny proces, kt\u00f3ry m\u00f3wi o tendencji grupy do trzymania si\u0119 razem i jednoczenia si\u0119 w d\u0105\u017ceniu do realizacji cel\u00f3w oraz satysfakcji z zaspokojenia emocjonalnych potrzeb zawodnika. Nale\u017cy tu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, na to, \u017ce jest to w\u0142asno\u015b\u0107 zmienna w czasie, co oznacza, \u017ce mo\u017ce ona ewoluowa\u0107 na przestrzeni rozwoju grupy. Ponadto koncentruje si\u0119 zar\u00f3wno na celach indywidualnych jak i dru\u017cynowych. Skupia si\u0119 te\u017c na aspektach socjologicznych zespo\u0142u, takich jak emocjonalne potrzeby poszczeg\u00f3lnych jej cz\u0142onk\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym jest ona wielowymiarowa i najpe\u0142niejsza. Carron zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na to, \u017ce sp\u00f3jna grupa musi posiada\u0107 cechy takie jak to\u017csamo\u015b\u0107 zespo\u0142owa, poczucie wsp\u00f3lnego celu oraz ustrukturyzowane normy komunikacji.<\/p>\n\n\n\n Carron uwa\u017ca\u0142, \u017ce na sp\u00f3jno\u015b\u0107 wp\u0142ywaj\u0105 przede wszystkim cztery czynniki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Pierwszym<\/strong> jest przyw\u00f3dztwo, czyli to jakim stylem dru\u017cyna jest zarz\u0105dzana. Istotne jest to, czy cechy trenera i zawodnik\u00f3w s\u0105 koherentne wzgl\u0119dem siebie. Wa\u017cny jest tu styl zarz\u0105dzania, kt\u00f3rym pos\u0142uguje si\u0119 trener, wed\u0142ug bada\u0144 najlepszy rezultat na sp\u00f3jno\u015b\u0107 zespo\u0142u ma styl demokratyczny. Du\u017ce znaczenie maj\u0105 zdolno\u015bci interpersonalne trenera, a w szczeg\u00f3lno\u015bci umiej\u0119tno\u015b\u0107 przekazania przez niego pozytywnej informacji zwrotnej, kt\u00f3ra dotrze do zawodnika.<\/p>\n\n\n\n Drugim<\/strong> czynnikiem jest dru\u017cyna, kt\u00f3ra funkcjonuj\u0105c ze sob\u0105, nabiera wsp\u00f3lnych do\u015bwiadcze\u0144, w zakresie odnoszenia zwyci\u0119stw i ponoszenia pora\u017cek. Oczywistym jest, \u017ce im d\u0142u\u017cszy jest to czas, tym jest to dla niej korzystniejsze. Istotne znaczenie ma tak\u017ce system podejmowania decyzji w zespole, im bardziej jest on rozwini\u0119ty tym bardziej grupa jest zgrana i ma wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na odniesienie ko\u0144cowego sukcesu. Tu r\u00f3wnie\u017c znajduj\u0105 si\u0119 sk\u0142adniki takie jak normy grupowe oraz role formalne i nieformalne. <\/p>\n\n\n\n Jako trzecie<\/strong> okre\u015blone zosta\u0142y czynniki osobiste, czyli indywidualne cechy poszczeg\u00f3lnych zawodnik\u00f3w, to na ile zorientowani s\u0105 na osi\u0105ganie cel\u00f3w grupowych, a tak\u017ce czy maj\u0105 podobne do\u015bwiadczenia w dotychczasowym \u017cyciu sportowym. Znajduj\u0105 si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c takie elementy jak satysfakcja zawodnik\u00f3w, depresyjno\u015b\u0107, poczucie przynale\u017cno\u015bci, oraz pasja rozumiana jako motywacja.<\/p>\n\n\n\n Czwart\u0105 <\/strong>grup\u0119 stanowi\u0105 czynniki \u015brodowiskowe, czyli sp\u00f3jno\u015bci sprzyja je\u017celi jej cz\u0142onkowie pochodz\u0105 ze wsp\u00f3lnego \u015brodowiska, znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c rozmiar grupy \u2013 im jest ona mniejsza, tym wi\u0119ksza szansa na osi\u0105gni\u0119cie sp\u00f3jno\u015bci. W tej grupie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c czynniki sytuacyjne, takie jak ranga zawod\u00f3w, gdzie zauwa\u017cono, \u017ce im ni\u017cszy poziom rozgrywek, tym \u0142atwiej uzyska\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 dru\u017cyny. Im wy\u017cszy poziom tym wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 zaczynaj\u0105 odgrywa\u0107 emocje i indywidualne cele zawodnik\u00f3w, co sprawia, \u017ce uzyskanie sp\u00f3jno\u015bci staje si\u0119 nieco trudniejsze.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d najistotniejszych warunk\u00f3w determinuj\u0105cych sp\u00f3jno\u015b\u0107 na pierwszym miejscu nale\u017cy wymieni\u0107 stabilno\u015b\u0107, czyli im d\u0142u\u017cej grupa przebywa w niezmienionym sk\u0142adzie, tym bardziej sp\u00f3jno\u015b\u0107 ma szans\u0119 si\u0119 rozwin\u0105\u0107. Rozwojowi sp\u00f3jno\u015bci sprzyja podobie\u0144stwo jej cz\u0142onk\u00f3w, mi\u0119dzy innymi pod wzgl\u0119dem wieku, p\u0142ci, umiej\u0119tno\u015bci i postaw. Tak jak ju\u017c zosta\u0142o powiedziane wcze\u015bniej, niewielki rozmiar grupy jest tak\u017ce czynnikiem dzia\u0142aj\u0105cym na korzy\u015b\u0107 rozwoju sp\u00f3jno\u015bci w zespole. Kolejne jest wsparcie, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 sobie cz\u0142onkowie zespo\u0142u. Istotne jest tu przekonanie \u017ce wsp\u00f3lna praca przyniesie efekty, za\u015b pora\u017cka jednego jest pora\u017ck\u0105 wszystkich. Ostatnim czynnikiem jest satysfakcja, kt\u00f3ra jest zwi\u0105zana z tym, w jakim stopniu cz\u0142onkowie zespo\u0142u s\u0105 zadowoleni z wydajno\u015bci, zachowania norm zespo\u0142u i tego czy jest zachowana zgodno\u015b\u0107. Niezwykle wa\u017cne jest poczucie jedno\u015bci w dru\u017cynie \u2013 wsp\u00f3lne stroje, okrzyk, prze\u017cywanie sukcesu, pora\u017cek, warto\u015bci celu da poszczeg\u00f3lnych zawodnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n Cope C. \u201eThe utility of informal roles on sport teams\u201d, School of Graduate Studies Laurentian University Sudbury, Ontario 2009<\/em><\/p>\n\n\n\n Eys M., Kim J. \u201eTeam Building and Group Cohesion in the Context of Sport and Performance Psychology\u201d, Organizational and Institutional Psychology, Sports Psychology, 2017<\/em><\/p>\n\n\n\n Albert V. Carron, Kim M. Shapcott and Shauna M. Burke \u201eGroup cohesion in sport and exercise. Past, present and future\u201d, 2008.<\/em><\/p>\n\n\n\n Beauchamp M., Eys.M (red) \u201eGroup Dynamics in Exercise and Sport Psychology\u201d , Taylor & Francis e-Library, 2007.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kluczowe zagadnienia zwi\u0105zane z poj\u0119ciem dynamiki i struktury grupy nie nastr\u0119czaj\u0105 problemu w ich zdefiniowaniu, gdy\u017c w literaturze przedmiotu u\u017cywane s\u0105 konsekwentnie w niezmiennych znaczeniach. Najcz\u0119\u015bciej dynamika grupy okre\u015bla obszar […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-90","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-psychologia-sportu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94,"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions\/94"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/volleyvalley.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}