{"id":126,"date":"2021-10-17T10:46:12","date_gmt":"2021-10-17T10:46:12","guid":{"rendered":"https:\/\/volleyvalley.pl\/?p=126"},"modified":"2021-10-17T10:46:13","modified_gmt":"2021-10-17T10:46:13","slug":"rola-lidera-w-zespole","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/volleyvalley.pl\/?p=126","title":{"rendered":"Rola Lidera w zespole"},"content":{"rendered":"\n

Rola mo\u017ce by\u0107 definiowana jako wzorzec zachowania poszczeg\u00f3lnej osoby w pewnej, okre\u015blonej sytuacji spo\u0142ecznej. Inaczej zachowania, kt\u00f3re s\u0105 oczekiwane od osoby zajmuj\u0105cej konkretn\u0105 pozycj\u0119 w grupie. Nadanie r\u00f3l jest nieodzowne we wsp\u00f3lnym funkcjonowaniu dru\u017cyny, kt\u00f3ra chce odnosi\u0107 dobre wyniki.<\/p>\n\n\n\n

Wyst\u0119powanie lidera w grupie jest naturalne. Istnieje wiele r\u00f3\u017cnych definicji dotycz\u0105cych tego czym w\u0142a\u015bciwie jest liderowanie. W dru\u017cynach sportowych definiuje si\u0119 lidera jako \u201eosob\u0119, kt\u00f3ra w spos\u00f3b formalny lub nieformalny pe\u0142ni rol\u0119 lidera wewn\u0105trz zespo\u0142u, wp\u0142ywa a cz\u0142onk\u00f3w dru\u017cyny w celu osi\u0105gni\u0119cia wsp\u00f3lnego celu\u201d.  Lider zespo\u0142u ma bardzo du\u017cy, zazwyczaj pozytywny wp\u0142yw na sp\u00f3jno\u015b\u0107 dru\u017cyny, pewno\u015b\u0107 siebie zespo\u0142u, atmosfer\u0119 panuj\u0105c\u0105 w dru\u017cynie, a tak\u017ce kszta\u0142t postrzegania zespo\u0142u. Je\u017celi w dru\u017cynie brakuje lidera, lub nie jest on w stanie sprosta\u0107 roli lidera, b\u0105d\u017a te\u017c sprawuje j\u0105 w spos\u00f3b nieodpowiedni, to mo\u017ce mie\u0107 to bardzo szkodliwe skutki dla zespo\u0142u, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie atmosfery, co skutkuje trudno\u015bciami w odnoszeniu wynik\u00f3w sportowych.<\/p>\n\n\n\n

Pozycja lidera mo\u017ce by\u0107 rozumiana na r\u00f3\u017cne sposoby, istnieje wiele podzia\u0142\u00f3w na kategorie, m\u00f3wi\u0105cych o tym jakie dok\u0142adnie znaczenie ma osoba b\u0119d\u0105ca liderem dru\u017cyny.  Mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o liderze pe\u0142ni\u0105cym funkcj\u0119 zadaniow\u0105, np. o kapitanie dru\u017cyny. Skupia si\u0119 on w\u00f3wczas na wype\u0142nieniu zada\u0144 przez grup\u0119, dba o jej relacj\u0119 z trenerem i zwraca najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na odniesienie wyniku sportowego. Z drugiej strony lider mo\u017ce pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 emocjonaln\u0105, w\u00f3wczas dba on g\u0142\u00f3wnie o relacj\u0119 panuj\u0105ce wewn\u0105trz dru\u017cyny, atmosfer\u0119 oraz motywacj\u0119 zespo\u0142u. <\/p>\n\n\n\n

Obecnie podzia\u0142 obejmuje cztery rodzaje przyw\u00f3dztwa <\/strong>w dru\u017cynie sportowej. Dwa z nich maj\u0105 \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z gr\u0105 dru\u017cyny i ujawniaj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci podczas gry, na boisku. Wyst\u0119puje lider zadaniowy<\/strong>, czyli osoba, kt\u00f3ra skupia si\u0119 na zadaniach, kt\u00f3re dru\u017cyna ma wype\u0142ni\u0107 podczas gry, na aspektach taktycznych, wype\u0142nianiu polece\u0144 trenera i pilnowaniu podzia\u0142u r\u00f3l na boisku. Drug\u0105 funkcj\u0105 jest lider motywacyjny<\/strong>, kt\u00f3ry przede wszystkim dba o ducha zespo\u0142u na boisku, motywuje koleg\u00f3w z dru\u017cyny, pokazuje silny charakter w trudnych momentach, potrafi swoj\u0105 postaw\u0105 emocjonaln\u0105 podnie\u015b\u0107 zesp\u00f3\u0142, da\u0107 nowy zastrzyk si\u0142y i doprowadzi\u0107 dru\u017cyn\u0119 do zwyci\u0119stwa lub przynajmniej do pokazania swojej najlepszej gry.  Dwie pozosta\u0142e funkcje zwi\u0105zane s\u0105 z pe\u0142nieniem tych r\u00f3l poza boiskiem, w szatni i w poza boiskowym \u017cyciu zespo\u0142u. Pierwsz\u0105 z nich jest lider zewn\u0119trzny<\/strong>. Osoba spe\u0142niaj\u0105ca t\u0119 rol\u0119 reprezentuje interesy dru\u017cyny w \u015bwiecie zewn\u0119trznym, mi\u0119dzy innymi poprzez kontakt mediami, czy w\u0142adzami klubu. Najcz\u0119\u015bciej pe\u0142ni ja kapitan zespo\u0142u, kt\u00f3ry jest wybierany demokratycznie, przez dru\u017cyn\u0119, lub autokratycznie, czyli zostaje wskazany przez trenera. Ostatni\u0105 kategori\u0105 jest lider spo\u0142eczny<\/strong>,  jest to osoba, kt\u00f3ra pe\u0142ni swoj\u0105 rol\u0119 poza boiskiem, troszczy si\u0119 o dobre relacje pomi\u0119dzy cz\u0142onkami zespo\u0142u, dba o atmosfer\u0119, m.in. w szatni, w autokarze podczas wyjazdu na mecz itd., inicjuje wsp\u00f3lne sp\u0119dzanie czasu dru\u017cyny poza treningami i meczami. Ponadto rozwi\u0105zuje poza boiskowe konflikty powsta\u0142e w dru\u017cynie. Niemal niemo\u017cliwe jest sprawowanie wszystkich czterech funkcji przez jedn\u0105 osob\u0119, wymagaj\u0105 zbyt r\u00f3\u017cnych predyspozycji, aby mog\u0142o si\u0119 to uda\u0107. Zatem pozytywn\u0105 sytuacj\u0105 dla dru\u017cyny jest wyst\u0119powanie wi\u0119cej ni\u017c jednego lidera, pod warunkiem, \u017ce ka\u017cdy sprawuj\u0119 inn\u0105 funkcj\u0119, jest liderem z innej kategorii.<\/p>\n\n\n\n

Wyodr\u0119bnia si\u0119 te\u017c lider\u00f3w formalnych i nieformalnych. Jako lidera formalnego rozumie si\u0119 osob\u0119 kt\u00f3rej rola zosta\u0142a przypisana odg\u00f3rnie i jest jasno okre\u015blona, w zespole sportowym jest to najcz\u0119\u015bciej kapitan dru\u017cyny. Natomiast nieformalny lider wy\u0142ania si\u0119 \u201enaturalnie\u201d podczas tworzenia si\u0119 w dru\u017cynie na podstawie tworz\u0105cych si\u0119 w niej relacji, r\u00f3\u017cnych sytuacji w kt\u00f3rych trzeba wzi\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za zesp\u00f3\u0142. Posiada on najcz\u0119\u015bciej wrodzone lub wypracowane zdolno\u015bci przyw\u00f3dcze, potrafi wp\u0142ywa\u0107 na pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w dru\u017cyny. Je\u017celi s\u0105 to dwie r\u00f3\u017cne osoby, to niezwykle wa\u017cne dla prawid\u0142owego funkcjonowania zespo\u0142u jest, aby lider nieformalny wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z kapitanem, jako \u017ce poprzez wrodzon\u0105 charyzm\u0119 i fakt, \u017ce jego zachowanie ma istotny wp\u0142yw na funkcjonowanie ca\u0142ej dru\u017cyny, mo\u017ce on albo wzmocni\u0107 pozycj\u0119 lidera formalnego i wsp\u00f3lnie mog\u0105 ci\u0105gn\u0105\u0107 zesp\u00f3\u0142 w jednym kierunku. Je\u017celi dzieje si\u0119 inaczej, to mo\u017ce doprowadzi\u0107 to do roz\u0142amu w dru\u017cynie, a tym samym do zaburzenia jej funkcjonowania i tym samym obni\u017cenia szans na osi\u0105gni\u0119cie oczekiwanego wyniku sportowego. <\/p>\n\n\n\n

Rola lidera nieformalnego ma niejednokrotnie du\u017co wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c formalnego, jako \u017ce mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 tak, \u017ce kapitan w rzeczywisto\u015bci nie ma wp\u0142ywu na zesp\u00f3\u0142 w szatni ani na boisku, a jest istotny jedynie wizerunkowo. Je\u017celi jest \u0142\u0105cznikiem mi\u0119dzy trenerem a zespo\u0142em, to jego rol\u0105 jest te\u017c pilnowanie, aby zesp\u00f3\u0142 przestrzega\u0142 ustalonej wcze\u015bniej taktyki i realizowa\u0142 plan meczowy. Nie jest jednak cz\u0119sto prawd\u0105, \u017ce kapitan faktycznie jest przyw\u00f3dc\u0105 zespo\u0142u, jest to mit, kt\u00f3ry potwierdza si\u0119 tylko w niekt\u00f3rych przypadkach. Tak\u0105 osob\u0105 jest w\u0142a\u015bnie lider nieformalny, kt\u00f3ry cz\u0119sto cieszy si\u0119 wi\u0119kszym autorytetem i pos\u0142uchem w dru\u017cynie ni\u017c lider formalny.<\/p>\n\n\n\n

W liderowaniu wa\u017cne s\u0105 cztery podstawowe kwestie.  Pierwsz\u0105 z nich jest wyidealizowany wp\u0142yw, czyli wzbudzanie podziwu i szacunku pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, stanowienie \u201edobrego przyk\u0142adu\u201d. Wa\u017cny tu jest system warto\u015bci lidera a tak\u017ce jego moralno\u015b\u0107. Je\u017celi kieruje si\u0119 w\u0142a\u015bciwym systemem warto\u015bci, to b\u0119dzie pokorny i nie b\u0119dzie przechwala\u0142 si\u0119 w\u0142asnymi osi\u0105gni\u0119ciami przek\u0142adaj\u0105c nad nie sukcesy osi\u0105gni\u0119te przez zesp\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Drug\u0105 jest inspiruj\u0105ca motywacja, czyli przekazywanie zespo\u0142owi pozytywnego nastawienia i entuzjazmu. Chodzi g\u00f3wnie o budowanie ducha zespo\u0142u i kierowanie go, do osi\u0105gni\u0119cia wsp\u00f3lnego celu. <\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cna jest te\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 przekonywania do kreatywnego rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, a tak\u017ce stawiania w\u0142a\u015bciwych pyta\u0144 i przeprowadzania autorefleksji. Inspiruje do poszukiwanie nowych dr\u00f3g i otwarto\u015bci na nowe pomys\u0142y. Pomaga to zachowa\u0107 optymistyczne nastawienie w grupie i zaufanie, \u017ce lider pozwoli reszcie zespo\u0142u na zaprezentowanie potencjalnych rozwi\u0105za\u0144 problem\u00f3w i b\u0119dzie bra\u0142 pod uwag\u0119 ich opinie. <\/p>\n\n\n\n

Czwart\u0105 i ostatni\u0105 jest  indywidualne podej\u015bcie, czyli umiej\u0119tno\u015b\u0107 s\u0142uchania, doradzania i empatii. Okazywanie zainteresowania i dawanie wsparcia jest tutaj kluczow\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 wp\u0142ywaj\u0105c\u0105 na w\u0142a\u015bciwe relacje mi\u0119dzy zawodnikami.  <\/p>\n\n\n\n

Zazwyczaj zatem dru\u017cyna ma trzech lider\u00f3w, s\u0105 to trener, kapitan i lider nieformalny. Je\u017celi potrafi\u0105 dzieli\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 wizj\u0119 i zgodnie zarz\u0105dza\u0107 dru\u017cyn\u0105 to wsp\u00f3lnie mog\u0105 doprowadzi\u0107 j\u0105 do sukcesu, w przeciwnym razie mog\u0105 powsta\u0107 niepotrzebne konflikty w zespole i \u201epr\u00f3by si\u0142\u201d, co w rezultacie mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wewn\u0119trznych podzia\u0142\u00f3w w zespole i w rezultacie do jego rozpadu. <\/p>\n\n\n\n

Trenerzy pytani o wskazanie lidera swojej dru\u017cyny, w pierwszej kolejno\u015bci kierowali si\u0119 umiej\u0119tno\u015bciami sportowymi. Jednak z bada\u0144 wynika, \u017ce zawodnicy zupe\u0142nie nie patrz\u0105 na wymienione powy\u017cej cechy, kiedy sami maj\u0105 wskaza\u0107 lidera swojego zespo\u0142u i cechy jakimi powinien si\u0119 odznacza\u0107. Okazuje si\u0119 \u017ce najwa\u017cniejsza by\u0142a zdolno\u015b\u0107 lidera do podejmowania samodzielnych i dobrych decyzji, tak\u017ce to, na ile jest lubiany w dru\u017cynie, jego otwarto\u015b\u0107, umiej\u0119tno\u015b\u0107 okazywania emocji i zaanga\u017cowania, a tak\u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 skupienia na celu i zadaniu. To wszystko mo\u017cna wyrazi\u0107 za pomoc\u0105 czterech podstawowych atrybut\u00f3w, kt\u00f3re lider powinien posiada\u0107, czyli wysoki poziom sportowy, ogromn\u0105 pracowito\u015b\u0107, wybitn\u0105 wiedz\u0119 taktyczn\u0105 oraz dobre relacje z pozosta\u0142ymi cz\u0142onkami dru\u017cyny.<\/p>\n\n\n\n

Bibliografia:<\/p>\n\n\n\n